Κακώσεις του αγκώνα

Όταν πέφτει κάποιος και ασυναίσθητα βάλει μπροστά το χέρι του να προστατευθεί, κινδυνεύει να πάθει κάποια κάκωση στην άρθρωση του καρπού, στην άρθρωση του αγκώνα ή του ώμου. Η άρθρωση που έπαθε τη βλάβη θα εμφανίσει συμπτώματα πόνου και δυσκαμψίας στα αμέσως επόμενα λεπτά, αφού περάσει πρώτα το σοκ της πτώσης.
Για να ελέγξουμε τον αγκώνα που έπαθε κάκωση πρέπει πρώτα να τον ψηλαφήσουμε. Όπως είπαμε αποτελείται από τρία τμήματα: το κάτω μέρος του βραχιονίου, την ωλένη και την κερκίδα. Πιέζοντας με τον δείκτη και τον αντίχειρα σαν τσιμπίδα, ελέγχουμε ποιο τμήμα του αγκώνα είναι το πιο ευαίσθητο. Αν είναι πάνω από τον αγκώνα πάσχει το βραχιόνιο. Αν είναι πίσω από τον αγκώνα, πάσχει η ωλένη (ωλέκρανο). Αν είναι κάτω από τον αγκώνα πάσχει η κερκίδα. Αφού έχουμε λίγο προσανατολισθεί τι ψάχνουμε, αναζητούμε τις κινήσεις του αγκώνα για να ελέγξουμε αν έχουν επηρεασθεί. Οι φυσιολογικές κινήσεις είναι η κάμψη, η έκταση και οι στροφές (πρηνισμός – υπτιασμός). Όλες οι κινήσεις γίνονται από τον πάσχοντα τραυματισμένο μόνο του!! Δεν σπρώχνουμε και δεν προσπαθούμε να τον βοηθήσουμε. Του δείχνουμε απλώς τι να κάνει. Αν δεν μπορεί να κάνει κάμψη (κλείνω) μάλλον έχει κάταγμα (σπάσιμο) στο τμήμα του βραχιονίου οστού. Αν δεν μπορεί να κάνει έκταση (τέντωμα) έχει κάταγμα στο ωλέκρανο. Αν δεν μπορεί να κάνει στροφές (χωρίς πόνο) έχει κάταγμα στην κεφαλή της κερκίδας. Εάν μπορεί να κάνει με σχετική δυσκολία όλες τις κινήσεις, μάλλον δεν έχει τίποτα, παρά μόνο μια απλή κάκωση και αιμάτωμα του αγκώνα. Όταν υπάρχει κάταγμα ο αγκώνας είναι πρησμένος και πολύ ευαίσθητος στην ψηλάφηση. Εάν έχουν επηρεασθεί οι κινήσεις όπως περιγράφηκαν, πρέπει ο τραυματισμένος να μεταφερθεί σε νοσοκομείο γιατί τα κατάγματα του αγκώνα πρέπει να αντιμετωπίζονται νωρίς, ώστε να μην αφήσουν δυσκαμψία που είναι πολύ συχνή επιπλοκή στα κατάγματα του αγκώνα. Λέγοντας δυσκαμψία εννοούμε ότι ο αγκώνας χάνει την ικανότητά να κάνει κάμψη, έκταση ή στροφές.
Εάν αντιληφθούμε ότι πρόκειται για απλή κάκωση, κρεμάμε το χέρι σε ένα μαντήλι, ώστε ο αγκώνας να συγκρατείται σε 90° γωνία και συστήνουμε στον τραυματισμένο να προσπαθεί ήπιες κινήσεις στροφών. Το κρέμασμα πρέπει να κρατάει τον αγκώνα τουλάχιστον 90° σε κάμψη, όχι να κρεμιέται το χέρι προς την κοιλιά αλλά να «κοιτάει» τον απέναντι ώμο. Εάν σε αυτή τη θέση ο τραυματισμένος πονάει στις στροφές, τότε μάλλον έχει κάταγμα στην κεφαλή της κερκίδος και πρέπει να μεταφερθεί στο νοσοκομείο.
Το κάταγμα της κεφαλής της κερκίδος δεν έχει συνήθως σύμπτωμα υπερβολικού πόνου και δυσκαμψίας και γι’ αυτό συχνά διαλάθει της προσοχής μας. Το χαρακτηριστικό είναι η αδυναμία να γίνονται χωρίς πόνο οι κινήσεις περιστροφής, δηλαδή πρηνισμού και υπτιασμού του καρπού. Το κάταγμα της κεφαλής της κερκίδος μπορεί να είναι απλή ρωγμή, το οποίο δεν χρειάζεται ειδική θεραπεία, αλλά μόνο την αποφυγή χρήσης του χεριού κρεμασμένου σε ένα μαντήλι για 10 μέρες και σταδιακά ήπιες κινήσεις κάμψης, έκτασης και στροφών. Εάν ο αγκώνας είναι σημαντικά επώδυνος μπορεί να ακινητοποιηθεί με ένα νάρθηκα πάλι για 10 ημέρες. Γενικά, ο αγκώνας δεν επιτρέπεται να ακινητοποιείται επί μακρόν, γιατί καταλείπει δυσκαμψία μετά από μακρά ακινητοποίηση. Ακινητοποίηση περισσότερο από δύο εβδομάδες αφήνει δυσκαμψία που θα χρειαστεί πολλή προσπάθεια για να υποχωρήσει! Η φυσιοθεραπεία που χρειάζεται ο αγκώνας για να επανακτήσει τη φυσιολογική κινητικότητά του, είναι μόνο η εκούσια (ενεργητική) κίνηση. Δεν επιτρέπεται στον αγκώνα να κάνουμε μασάζ ή βίαιες κινήσεις κάμψης ή έκτασης, γιατί αυτή η άρθρωση εμφανίζει εύκολα ασβεστοποιήσεις (εναποθέσεις ασβεστίου) που μονιμοποιούν τη δυσκαμψία της. Οι ασβεστοποιήσεις δημιουργούνται ανάμεσα στα οστά της άρθρωσης του αγκώνα και καλύπτουν τους συνδέσμους που κρατάνε την άρθρωση στη θέση της. Εάν αναπτυχθούν ασβεστοποιήσεις, τότε ο αγκώνας είναι αγκυλωμένος σε κάποια θέση, συνήθως 90° και δεν μπορεί να κάνει καμία κίνηση κάμψης, έκτασης ή στροφής. Καθιστά το άνω άκρο ανάπηρο. Πρόκειται για πολλή βαρεία αναπηρία που αντιμετωπίζεται δύσκολα χειρουργικά. Γι’ αυτό πρέπει να προσφεύγουμε νωρίς στον ορθοπεδικό, εάν μας δίδεται η εντύπωση ότι έχει επηρεαστεί και περιοριστεί η κινητικότητα του αγκώνα.
Εκτός από τη ρωγμή (ρωγμώδες κάταγμα) που όπως αναφέρθηκε είναι απλή η αντιμετώπισή της, η κεφαλή της κερκίδος μπορεί να έχει σπάσει εντελώς και να έχει φύγει από τη θέση της, οπότε χρειάζεται εγχείρηση ή για να ξανατοποθετηθεί στη θέση της και να συγκρατηθεί με βίδες, ή για να αφαιρεθεί (που συχνά επιλέγεται ως χειρουργική λύση) ώστε να επιτευχθεί η κίνηση περιστροφής που έχει απολεσθεί. Ποια είναι η ενδεικνυόμενη χειρουργική θεραπεία (guidelines), αποφασίζει ο ορθοπεδικός γιατρός, γνωρίζοντας για το είδος της κάκωσης.
Τα κατάγματα που αφορούν το βραχιόνιο είναι σοβαρά και χρειάζονται σωστή χειρουργική αντιμετώπιση. Συνήθως το κάτω μέρος του βραχιονίου, που έχει τη μορφή «κουβαρίστρας» ώστε να επιτρέπει την περιστροφή του βραχιονίου μέσα στο ωλέκρανο της ωλένης (ονομάζεται βραχιόνιος κόνδυλος), σπάει σε πολλά τεμάχια και η ανασύστασή του από τον χειρουργό χρειάζεται δεξιοτεχνία, γιατί ομοιάζει με παζλ – ποιο κομμάτι αντιστοιχεί σε ποιο. Το κάταγμα του ωλεκράνου είναι εύκολα αντιμετωπίσιμο χειρουργικά και επιτρέπει γρήγορη κινητοποίηση σε αντίθεση με τα κατάγματα του βραχιονίου κονδύλου που σαν παζλ έχουν ασταθή συγκράτηση και δεν επιτρέπουν ασφαλή ταχεία κινητοποίηση και γι’ αυτό πολλές φορές, λόγω μακράς ακινητοποίησης, οδηγούν σε δυσκαμψίες.
Σε βαρείες κακώσεις του αγκώνα, όπως συμβαίνει σε τροχαία ατυχήματα (μοτοσυκλέτες) ή πτώση από ύψος ή με μεγάλη ταχύτητα (σκι) ο αγκώνας μπορεί να υποστεί εξάρθρημα (συνήθως μαζί με κάταγμα). Εξάρθρημα σημαίνει «να φύγει» το ένα κόκκαλο από τη θέση του μέσα στην άρθρωση. Η κατάσταση του εξαρθρωμένου αγκώνα είναι συνήθως εύκολα διαγνώσιμη, γιατί ο αγκώνας είναι πάρα πολύ επώδυνος, δεν μπορεί να κάνει καμία κίνηση και οπτικά είναι πολύ παραμορφωμένος (για να ελέγξουμε την παραμόρφωση μιας άρθρωσης, τη συγκρίνουμε με την αντίστοιχη άρθρωση του υγιούς μέλους). Καμιά φορά, αμέσως μετά το ατύχημα μία κίνηση μπορεί να ανατάξει (να φέρει στη θέση του) το οστούν και αμέσως ο φρικτός πόνος και η παραμόρφωση υποχωρούν. Αυτή η πολύ άμεση ανάταξη έχει ευεργετική επίδραση και στην εξέλιξη της κάκωσης.

Categories: Αγκώνας

Comments are closed.